Wszystko o kredytach i produktach bankowych

W poniższym poradniku zebraliśmy wszystkie istotne kwestie dotyczące kredytów i produktów bankowych. Znajdziesz tu informacje, na co zwrócić uwagę poszukując najlepszego kredytu hipotecznego czy gotówkowego, a także zakłdając konto bankowe lub wybierając lokatę.

A

Akcja

Papier wartościowy łączący w sobie prawo majątkowe i niemajątkowe. Zawiera szereg praw i obowiązków wynikających z uczestniczenia akcjonariuszy w spółkach akcyjnych lub komandytowo-akcyjnych. Można wyróżnić akcje imienne, na okaziciela, aportowe, gotówkowe, uprzywilejowane, nieme oraz założycielskie.

Akcjonariusz

To osoba będąca wspólnikiem spółki akcyjnej lub komandytowo-akcyjnej. Posiada on akcje wyemitowane przez tę spółkę. Może nim zostać osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, czyli na przykład spółka handlowa. Za akcjonariusza zostaje uznana jedynie osoba, która została wpisana do księgi akcyjnej lub posiada akcje na okaziciela. Akcjonariusz może posiadać: uprawnienia majątkowe – m.in. prawo do udziału w zysku rocznym spółki, uprawnienia korporacyjne – m.in. prawo do uczestniczenia w walnym zgromadzeniu.

Aktywa

To zasoby majątkowe, które kontrolowane są przez jednostkę gospodarczą. Posiadają one określoną wartość, która została uzyskana w wyniku przeszłych zdarzeń i mogą przyczynić się do uzyskania korzyści ekonomicznych. Można wyróżnić: aktywa trwałe – wartości niematerialne i prawne, należności i inwestycje długoterminowe, długoterminowe rozliczenia międzyokresowe, aktywa obrotowe – towary, materiały, należności i inwestycje krótkoterminowe, krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe, papiery wartościowe.

Automatyczne oszczędzanie

Program oszczędności bezgotówkowych na zwykłych, codziennych transakcjach. Polega na zaokrąglaniu kwot płaconych kartą i przenoszeniu takiej nadwyżki na specjalnie utworzony rachunek oszczędnościowy. Dzięki tej metodzie, można automatycznie oszczędzać niewielkie sumy pieniędzy, bez konieczności planowania wydatków i bez żadnego wysiłku.

Awizowanie

To zawiadomienie o dokonaniu transakcji gospodarczej, a także o wysłaniu towaru, który jednak nie został dostarczony bezpośrednio do rąk odbiorcy ze względu na jego nieobecność w miejscu zamieszkania. Awizo informuje odbiorcę o możliwości odebrania przesyłki w wyznaczonym urzędzie pocztowym. Podany zostaje termin, w którym taką przesyłkę można odebrać.

B

Bank

To osoba prawna wykonująca na podstawie określonych zezwoleń działalność gospodarczą polegającą na udzielaniu wsparcia finansowego osobom, które tej pomocy potrzebują. Bank może udzielać depozytów, proponować kredyty, pożyczki, proponować zakładanie kont bankowych. Stanowią one wraz z bankiem centralnym dwuszczeblowy system bankowy. Nazwa „bank” pochodzi od francuskiego słowa „banque” oraz od włoskiego słowa „banco”, które oznaczają ławę lub kontuar, przy której włosy sprzedawcy przekazywali monety kruszcowe klientom.

Bank spółdzielczy

To bank, którego właścicielem są spółdzielcy. Pierwsze banki tego typu powstały w średniowieczu. Współcześnie są to spółdzielnie prowadzące działalność bankową. Podlegają prawu spółdzielczemu. Obecnie można wyróżnić na terenie Polski dwa banki tego typu: Bank Polskiej Spółdzielczości i Spółdzielcza Grupę Bankową.

Bankomat

Urządzenie do wypłaty gotówki przy pomocy magnetycznej karty płatniczej. Z ich pomocą można także drukować informacje na temat stanu konta i potwierdzenie pobrania z niego pieniędzy. Pozwalają użytkownikowi każde zmienić kod PIN do swojej karty. Wyposażone są w banknoty nominałowe przeznaczone do wypłaty. Pierwszy bankomat został zaprojektowany w 1939 roku przez amerykańskiego wynalazcę Luthera G. Simijana.

Bankowość elektroniczna

To jedna z form usług oferowanych przez współczesne banki. Właściciel konta dostaje możliwość dostępu do własnego rachunku przy pomocy komputera, bankomatu, terminalu POS czy telefonu. Inną nazwą tej formy usług jest telebanking, czyli bankowość zdalna. Umożliwia wykonywanie operacji: pasywnych – sprawdzanie stanu konta, aktywnych – dokonanie przelewu.

Bankowość internetowa

To szereg usług bankowych, które mogą być wykonywane na urządzeniach mobilnych posiadanych przez klienta banku, dzięki dostępowi do Internetu. Właściciel rachunku bankowego może na telefonie, komputerze, tablecie sprawdzić stan swojego konta, wykonać przelew, stworzyć lokatę lub nawet zaciągnąć kredyt. Otrzymuje od banku unikatowe kody i loginy, dzięki którym możliwe jest logowanie się do systemu bankowego.

Bankowy Fundusz Gwarancyjny

To instytucja gwarantująca depozyty bankowe w Polsce. Pomaga także bankom, w których istnieje ryzyko upadłości. Ponadto, instytucja ta gromadzi i analizuje informacje o bankach objętych systemem gwarancyjnym. BFG pozyskuje pieniądze na funkcjonowanie m.in. z obowiązkowych opłat, które wnoszone są przez banki objęte ochroną gwarancyjną oraz z dochodów z pożyczek udzielanych przez Fundusz.

Biuro Informacji Kredytowej (BIK)

To przedsiębiorstwo, które zostało założone przez Związek Banków Polskich oraz prywatne banki. Jej zadaniem jest gromadzenie, analizowanie i udostępnianie danych dotyczących historii kredytowej klientów banków i innych podmiotów bankowych. W większości są to pozytywne dane, a więc pokazują, że dany klient spłacił zaciągnięte zadłużenie. Jednak są również źródłem informacji o dłużnikach, którzy zalegają z kolejnymi ratami. To tu bank sprawdza, czy klient jest wiarygodny i można mu pożyczyć kolejne pieniądze.

BlueCash

To system umożliwiający wykonanie natychmiastowych przelewów między kontami znajdującymi się w różnych bankach. Program działa w ramach Blue Media. Powstał za zgodą Prezesa Narodowego Banku Polskiego Marka Belki. Jest to otwarty system dla każdego banku. Usługa dostępna jest przez całą dobę. Funkcjonuje na zasadzie rozbicia jednego przelewu międzybankowego na dwa przelewy wewnątrz bankowe.

C

Cashback

To usługa bankowa pozwalająca klientowi pobrać gotówkę ze swojego konta podczas robienia zakupów w sklepie przy użyciu karty płatniczej. Z usługi tej mogą skorzystać wyłącznie klienci, którzy za dany towar płacą kartą płatniczą. W Polsce klienci mogą jednorazowo wypłacić do 300 zł posiadając kartę Visa lub 500 zł mając kartę MasterCard.

D

Debet

To ujemne saldo na koncie bankowym. Powstaje na skutek wypłacenia z rachunku bankowego więcej środków niż faktycznie na nim jest. Jest to forma bezprocentowego kredytu, na jaki zezwala bank. Automatycznie jest on spłacany, jeżeli na konto zostaną przelane środki. Każda karta płatnicza ma ustalony limit zaciągania debetu. Występują również rachunki, na których debet w ogóle nie może być zaciągany.

Depozyt bankowy

Ogóle określenie na przyjmowane przez bank wkłady i lokaty pieniężne od klientów. Są to również wszelkie usługi polegające na przechowywaniu papierów wartościowych, biżuterii i innych drogocennych przedmiotów. Można wyróżnić dwa rodzaje depozytów: na żądanie czyli taki, który można wycofać w każdym momencie, oraz depozyt terminowy, który można wyciągnąć po upływie określonego terminu.

E

Elixir

System rozliczenia międzybankowego w formie elektronicznej w polskiej walucie. Został opracowany i jest obsługiwany przez KIR. Umożliwia realizację przelewów, poleceń zapłaty oraz czeków. Jest on kluczowy do funkcjonowania polskiego sektora bankowego. Posiada status ważnego systemu płatności.

Emerytura

Zabezpieczenie finansowe, które wypłacane jest osobom starszym, gdy już nie mogą być czynne zawodowo. W Polsce obecnie wiek emerytalny został zrównany do 67 lat dla obydwu płci. Gdy dana osoba osiągnie ten wiek, może przejść na emeryturę i otrzymywać comiesięczne wypłaty pozwalające na godne życie, bez konieczności podejmowania pracy zawodowej.

Express Elixir

System rozliczania natychmiastowych płatności w polskiej walucie. Został wdrożony przez KIR w 2012 roku. Umożliwia na realizację przelewów pomiędzy rachunkami w różnych bankach, które należą do tego systemu. Przelewy realizowane są przez całą dobę. Środki, dzięki którym takie przelewy mogą być realizowane znajdują się na rachunku powierniczym prowadzonym przez Narodowy Bank Polski.

H

HCE

Płatność zbliżeniowa oferowana przez Get In Bank. Pozwala na szybką zapłatę za zakupy. Wystarczy tylko przyłożyć telefon do terminala, a środki z konta zostaną pobrane. Jeżeli kwota za zakupy przekracza 50 zł, konieczne jest podanie kodu PIN do konta. Zdecydowanie taka forma płatności jest bardzo prosta.

Hipoteka

Ograniczone prawo do zarządzania nieruchomością. Służy zabezpieczeniu wierzytelności, której oczekuje bank, gdy na przykład klient chce zaciągnąć kredyt pod swoje mieszkanie. Dzięki temu, może otrzymać wyższą kwotę kredytu. Jeżeli nie będzie w stanie spłacić rat kredytu, jako rekompensatę finansową bank przejmie nieruchomość.

I

IBAN

Międzynarodowy numer rachunku bankowego będący standardową formą numerowania kont bankowych. Został on utworzony przez Europejski Komitet Standardów Bankowych. Składa się z dwuliterowego kodu kraju, po którym następuje dwie cyfry sprawdzające oraz maksymalnie trzydzieści znaków alfabetycznych wśród których są i litery i cyfry. Muszą one posiadać numer rozliczeniowy i numer rachunku, które razem określane są jako BBAN.

Inflacja

Proces wzrostu cen w gospodarce. Skutkiem tego procesu jest spadek siły nabywczej pieniądze krajowego. Przyczyną wystąpienia zjawiska jest niespodziewany wzrost kosztów produkcji, niezrównoważony budżet państwa, przeinwestowanie gospodarki czy wadliwa struktura gospodarki. Przyczyną może być również zwiększenie podaży pieniądza poprzez jego emisję przez bank centralny.

K

Kapitalizacja odsetek

To dopisanie do zgromadzonego kapitału odsetek, które zostały przez ten kapitał wygenerowane.

Karta debetowa

Karta płatnicza wydawana do rachunku bankowego. Jest to najpopularniejsza w Polsce karta płatnicza. Pozwala na wykonywanie transakcji gotówkowych i bezgotówkowych, które związane są z prowadzonym rachunkiem. Wartość transakcji, które wykonywane są przy jej użyciu nie może przekraczać faktycznego stanu środków na danym rachunku.

Karta kredytowa

Rodzaj karty płatniczej, na którym bank ustala limit kredytowy. Operacje rozliczane są właśnie na podstawie przyznanego limitu. Nie jest potrzebne posiadanie rachunku płatniczego w banku, aby możliwe było jej posiadanie. Bank może naliczać pewne kwoty za prowadzenie karty kredytowej, nawet jeżeli użytkownik z niej nie korzysta. Dlatego podczas podejmowania decyzji o rozpoczęciu korzystania z niej, warto wszystko dokładnie sprawdzić.

Karta płatnicza

Elektroniczna forma płatności, dzięki której mamy zdalny dostęp do pieniędzy, które znajdują się na posiadanym rachunku bankowym. Dzięki takiej karcie, można dokonywać bezgotówkowych płatności za towary i usługi, a także pozyskiwać pieniądze z bankomatu. Karty płatnicze wydawane są przez banki, ale i również przez niebankowe instytucje finansowe. Można wyróżnić następujące rodzaje karty płatniczych; bankomatową, chipową, debetową, kredytową, przedpłaconą.

Karta zbliżeniowa

Bezstykowa karta elektroniczna, która do złudzenia przypomina kartę płatniczą. Posiada wbudowany mikroprocesor, pamięć i antenkę. Tego typu karty wykorzystuje się jako nośniki biletów komunikacji miejskiej, elektroniczne legitymacje studenckie, karty biblioteczne czy parkingowe, a także jako elektroniczne portmonetki. Stanowią one również formę przepustek i identyfikatorów oraz element systemu zabezpieczającego np. drzwi wejściowe czy alarm.



Kod SWIFT

Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication to 8-znakowy kod wykorzystywany w transakcjach międzybankowych. Pozwala na bezproblemowe identyfikowanie instytucji finansowych. Każdy bank posiada unikalny kod SWIFT. Występują również kody, które mają 11 znaków. Wtedy trzy dodatkowe znaki określają na przykład oddział banku.

K

Komisja Nadzoru Finansowego (KNF)

Centralny oddział administracji rządowej, który sprawuje nadzór nad rynkiem finansowym w Polsce. Istnieje od 21 lipca 2001 roku. Głównym nadzorującym działania KNF jest Prezes Rady Ministrów. Do głównych zadań Komisji Nadzoru Finansowego należy sprawowanie kontroli nad sektorem bankowym, podejmowanie działań mających na celu usprawnienie działania sektora finansowego, rozwoju takiego rynku. Ponadto, KNF uczestniczy przy tworzeniu aktów prawnych dotyczących rynku finansowego, ubezpieczeniowego i emerytalnego.

Konto oszczędnościowe

Inaczej konto depozytowe to forma lokaty bankowej, która może zostać wycofana po upływie określonego terminu lub po przyjętych w porozumieniu z bankiem ustaleniach. Takie konta są bardzo nisko oprocentowane, dlatego bank zazwyczaj nie robi problemów z likwidacją konta i dostarczeniem klientowi pieniędzy zgromadzonych na takim rachunku.

Konto walutowe

To rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy, na który można wpłacać pieniądze w obcej walucie np. euro, dolary czy funty. Pozwala na prowadzenie klientom w polskich bankach rachunku w obcej walucie. Dzięki temu, osoby pracujące za granicą, mogą gromadzić zarobione środki właśnie na takim koncie. Ważne jest jedynie to, że na takim koncie można gromadzić pieniądze w walutach wymienialnych.

Konto wspólne

To konto, do którego ma dostęp więcej niż jedna osoba. Zazwyczaj proponowane jest małżeństwom, którzy nie mają rozdzielności majątkowej i chcą wszystkie zarabiane środki gromadzić na jednym koncie bankowym. Pozwala na posiadanie jednego konta z nieograniczonym dostępem dla jego założycieli.

Krajowa Izba Rozliczeniowa (KIR)

To kluczowa instytucja polskiego sektora bankowego, która zajmuje się usługami z zakresu rozliczeń i płatności realizowanych w ramach elektronicznych systemów płatności. Zajmuje się również systemem bezpośrednich płatności internetowych. Z produktów, jakie oferuje KIR korzystają banki, przedsiębiorstwa oraz administracja publiczna. KIR działa od 1992 roku. Powstał z inicjatywy Związku Banków Polskich,  Narodowego Banku Polskiego i 16 banków.

Kredyt

To umowa zawarta w formie pisemnej między bankiem a kredytobiorcą. Bank w ramach tej umowy udostępnia klientowi określoną sumę pieniędzy, którą on zobowiązuje się spłacać w ustalonych ratach. Możliwe jest zaciąganie kredytu na różne okresy. Może to być kilka miesięcy lub nawet kilkanaście lat. Raty kredytu dostosowywane są do potrzeb i możliwości finansowych klienta. Wyróżnić można m.in. kredyt hipoteczny, kredyt inwestycyjny, kredyt konsumpcyjny, kredyt obrotowy, kredyt w rachunku bieżącym.

Kredyt w rachunku bieżącym

To inaczej linia kredytowa, która udzielana jest klientowi w ramach prowadzonego rachunku bankowego. Klient otrzymuje przyzwolenie na zaciągnięcie kredytu na własnym koncie, który następnie jest spłacany, gdy na rachunek zostaną wpłacone pieniądze np. z wypłaty. Wypłata kredytu nie jest obwarowana żadnymi dodatkowymi obostrzeniami, jak tylko limit pobieranych środków, który dostosowywany jest do możliwości finansowych klienta. Dzięki temu, klient może korzystać z linii kredytowej według potrzeb.

L

Limit w koncie osobistym

To elastyczna forma finansowania dodatkowych potrzeb, jakie ma użytkownik rachunku bankowego. Bank ustala taki limit kredytowy, który klient może zaciągnąć w ramach posiadanego konta. Dzięki temu, nawet jeżeli nie ma środków na koncie, może czerpać z niego środki. Oczywiście, zaciągnięte zadłużenie musi zostać spłacone poprzez dokonanie wpłaty na konto.

Login / indentyfikator klienta

Jest to unikalna nazwa klienta, dzięki której może się on zalogować do bankowości elektronicznej, którą posiada już większość instytucji finansowych w Polsce. Dostęp do konta jest nieograniczony. Pozwala na sprawdzenie bieżących środków, wykonanie przelewu lub zrobienie innych operacji na koncie 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu.

Lokata terminowa

To umowa zawierana między klientem a bankiem polegająca na powierzeniu instytucji finansowej pewnych środków na określony czas. Pieniądze wpłacane są na lokatę o ustalonej wysokości oprocentowania na przykład na 3 miesiące. Po tym czasie, klient będzie mógł pozyskać środki pomnożone o wartość ustalonego oprocentowania. Dzięki temu, zaoszczędzone pieniądze cały czas będą pracowały.

M

Marża

To składowa część oprocentowania kredytu, która zawsze wchodzi w skład całości zaciąganego kredytu. Jest to stała wartość, którą można znaleźć w umowie kredytowej. Określa zarobek, jaki ma bank na udzieleniu określonego kredytu. Wysokość marży zależna jest od indywidualnej polityki prowadzonej przez dany bank.

Moneyback

To zwrot części wydatków, jaki wypłaca bank klientowi za dokonanie transakcji bezgotówkowych przy użyciu karty płatniczej. Jest to promocyjna oferta banków, która ma na celu zachęcić klientów do korzystania z bezgotówkowej płatności za towary i usługi. W ofercie kilku banków można znaleźć usługę moneyback. Klient może liczyć na zwrot kosztów za zakup określonych towarów lub skorzystania  z wymienionych przez bank usług.

N

NFC

Technologia pozwalająca na dokonywanie płatności za usługi w formie zbliżeniowej i przez Internet w telefonie. Pozwala na płacenie za usługi i towary przy użyciu telefonu na terenie całej Polski i w wielu krajach na świecie. Z tej technologii korzysta się podobnie, jak z karty zbliżeniowej. W tym przypadku jednak należy zbliżyć telefon do czytnika. W ten sposób z konta zostaną pobrane określone środki finansowe.

NRB

To numer rachunku bankowego, czyli sposób numerowania rachunków bankowych przyjęty w polskim sektorze bankowym. NRB składa się z CC, czyli sumy kontrolnej, AAAAAAAA, czyli numeru rozliczeniowego danej jednostki organizacyjnej banku oraz z BBBBBBBBBBBBBBBB, czyli numeru rachunku klienta w banku. Pod podane litery wstawiane są określone cyfry.

O

Odsetki

To koszt, jaki nalicza bank lub inna instytucja finansowa za pożyczone środki, jeżeli nie są one spłacane terminowo. Odnoszą się one również do kosztów pozyskania środków finansowych wynikających z prowadzonej przez bank działalności. Klient może pobrać z banku odsetki za depozyt lub konkretną lokatę terminową. Wysokość naliczanych odsetek jest uzależniona od stopy procentowej, wielkości kapitału i czasu, przez który były one naliczane.

P

Pełnomocnictwo do konta

To udzielenie dostępu do posiadanego rachunku bankowego zaufanej osobie. Pełnomocnictwo może zostać udzielone jedynie za zgodą właściciela konta. Pozwala na zarządzanie pieniędzmi przez upoważnioną osobę. Może ona dokonywać podstawowe czynności na takim koncie, a więc wypłacać środki, wpłacać je na konto, wykonywać przelewy.

PIN

Czyli Personal Indentification Number to osobisty numer identyfikacyjny służący do autoryzacji i identyfikacji osoby posiadającej dane konto. Stanowi rodzaj hasła, które trzeba podać, aby mieć dostęp do danych zasobów. Używa się go do wypłaty gotówki z bankomatu lub dokonania płatności za usługę lub kupowany towar przy użyciu karty płatniczej. Typowy PIN składa się z czterech cyfr ustalanych indywidualnie przez klienta.

Podatek Belki

Podatek od dochodów kapitałowych naliczany osobom fizycznym od 2002 roku. Jego twórcą jest Marek Belka, minister finansów w rządzie Leszka Millera. Za przychody z kapitałów pieniężnych uznaje się m.in. odsetki od pożyczek, odsetki od wkładów oszczędnościowych, odsetki od papierów wartościowych, dywidendy, przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych.

Polecenie zapłaty

Bezgotówkowa forma realizacji rozliczeń pieniężnych. Aby do takiej transakcji mogło dojść, zarówno płatnik, jak i osoba odbierająca środki muszą posiadać konta w bankach, które zawarły porozumienie o stosowaniu polecenia zapłaty. Występują podczas takich płatności pewne ograniczenia. Głównym jest to, że rozliczane mogą być jedynie płatności w złotówkach.

Poręczenie

Jest to forma umowy cywilnoprawnej, w której poręczyciel będący jedną ze stron zobowiązuje się wobec wierzyciela wykonać zadłużenie, jeżeli osoba pożyczająca określone środki finansowe nie będzie w stanie ich spłacić. Prościej mówiąc, taka osoba staje się współdłużnikiem dłużnika głównego.

Pożyczka

Pewna suma pieniędzy pożyczana przez osoby fizyczne lub instytucje finansowe na czas określony lub nieokreślony. Kwestię pożyczek reguluje kodeks cywilny. Pożyczki udzielane są zazwyczaj przez parabanki. Są wysoko oprocentowane, ponieważ do ich udzielenia instytucje finansowe nie wymagają żadnych dokumentów potwierdzających zarobki, oprócz dowodu osobistego.

Prowizja

To środki pobierane przez bank w zamian za świadczone usługi. Pobierane są za przygotowanie, sporządzanie umów oraz innych usług świadczonych na rzecz klienta. Mogą być naliczane przy każdej operacji lub zbiorczo po całym okresie rozliczenia. Najpopularniejszą prowizją jest prowizja za prowadzony rachunek bankowy, która naliczana jest automatycznie i pobierana ze środków zgromadzonych na koncie bankowym.

Przelew bankowy

Jedna z form pieniężnych rozliczeń bezgotówkowych dokonywanych poprzez wydanie dyspozycji o pobraniu z rachunku bankowego określonej sumy pieniędzy i przekazaniu jej na inny rachunek bankowy. Podczas wykonywania przelewu należy podać następujące dane: nazwę odbiorcy przelewu, numer rachunku odbiorcy, kwotę do przelania, walutę przelewu, numer rachunku zlecającego, tytuł zobowiązania, datę i podpis przelewającego.

Przelew natychmiastowy (ekspresowy)

To forma przelewu, która pozwala na przekazanie pieniędzy z jednego rachunku bankowego na drugi w zaledwie kilka minut. Zachowane zostają wszystkie wymagane standardy bezpieczeństwa. Zaletą takiego przelewu jest przede wszystkim jego szybkość i możliwość łatwego dostępu do tej usługi, którą oferuje większość banków.

Przelew SEPA 

Przelew w euro w jednej dzień, który wykonywany jest wewnątrz strefy euro. Ponadto, podczas wykonywania takiego przelewu z konta użytkownika nie będzie pobierana horrendalnie wysoka prowizja. Klient od razu widzi, jaką prowizję będzie musiał zapłacić za wykonanie danego przelewu. Wszystkie koszty są dokładnie znane. Trzeba również podkreślić, że do odbiorcy przelewu trafia pełna kwota, jaką nadawca przelał. Nie dojdzie do sytuacji, w której bank pobierze z tej kwoty prowizję od dokonanej transakcji.

Przewalutowanie

Zmiana jednej waluty na drugą według określonego kursu walutowego. Z przewalutowania można skorzystać, jeżeli zaciągnęliśmy kredyt w obcej walucie. Jednak, wtedy bardzo często konieczne jest renegocjowanie warunków umowy kredytowej, aby była ona równie korzystna, jak ta wcześniej. Na przewalutowanie w ostatnim czasie decydowały się przede wszystkim osoby mające kredyty we frankach szwajcarskich, które miały problem z ich spłatą.

R

Rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy (ROR)

To rachunek bankowy przeznaczony dla osób fizycznych, który inaczej zwany jest kontem osobistym lub rachunkiem osobistym. Jest to podstawowy produkt bankowy, który wykorzystywany jest do gromadzenia środków finansowych i przeprowadzania różnych rozliczeń pieniężnych.

Rada Polityki Pieniężnej

Organ decyzyjny Narodowego Banku Polskiego, którego zadaniem jest ustalanie każdego roku założeń i realizacji polityki pieniężnej państwa. Ustala ona wysokość stóp procentowych oraz ustala tryb i zasady utrzymywania rezerw obowiązkowych. Ponadto, zatwierdza plan finansowy banku centralnego oraz kontroluje sprawozdanie stworzone przez Narodowy Bank Polski. W skład rady wchodzi prezes NBP i dziewięciu członków, którzy powoływani są po trzech przez prezydenta, Sejm i Senat. Kadencja trwa 6 lat.

Raty malejące

To schemat spłaty zadłużenia, w którym każda kolejna rata jest niższa. Możliwe jest na przykład zaciągnięcie kredytu na mieszkanie z takimi właśnie ratami. Te jednak cieszą się mniejszą popularnością w Polsce ze względu na to, że pierwsze raty są wyższe niż te, które płaciłoby się w przypadku rat stałych.

Raty równe / stałe

To schemat spłaty zadłużenia, w którym wszystkie raty mają taką samą wysokość. Taka forma spłaty charakteryzuje się tym, że na początku okresu spłacania kredytu kwoty spłacanego kapitału są niższe niż pod koniec, natomiast części odsetkowe na początku są wyższe, a potem niższe. Jest to najchętniej wybierana forma spłaty.

Rzeczywista roczna stopa oprocentowania kredytu (RRSO)

To całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta. Wyrażony jest w wartości procentowej całkowitej sumy kredytu w stosunku rocznym. Poznanie takiej rocznej stopy pozwala na łatwe porównanie kredytów konsumentowi, który chce rozeznać się, która z ofert będzie dla niego najbardziej korzystna. Jest to więc forma zestandaryzowanego miernika kosztu kredytu.

S

SKOK

To spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa będąca instytucją parabankową zaliczaną do instytucji finansowych. Została stworzona przez Grzegorza Biereckiego, Jarosława Biereckiego, Adama Jedlińskiego, Grzegorza Buczkowskiego i Lecha Kaczyńskiego oraz Fundacja na rzecz Polskich Związków Kredytowych.

SORBNET

To system rozrachunkowy wprowadzony przez Narodowy Bank Polski w latach 1996-2013. Pozwalał na przeprowadzanie międzybankowych rozrachunków wysoko kwotowych. Był częścią systemów RTGS, czyli systemów rozrachunkowych na bazie brutto. System SORBNET pojawił się w miejsce systemu SORB, w którym wymiana zleceń następowała w formie papierowej.

Spread walutowy

To różnica pomiędzy kursem sprzedaży waluty a kursem kupna waluty. Może być to również różnica między kursem kasowym a kursem walutowym. Spread wynosi zazwyczaj kilka procent. Jeżeli spread wynosi 0, to oznacza, że dana transakcja jest bezkosztowa, co jest bardzo atrakcyjnym rozwiązaniem dla każdego klienta zaciągającego kredyt w obcej walucie.

Stopa nominalna

Stopa według której wierzyciel otrzymuje wynagrodzenie za udostępnione fundusze. W ramach nominalnej stopy procentowej nie zostaje uwzględniona inflacja.

Stopa oprocentowania

To koszt od pożyczonej sumy, który naliczany jest w skali roku. Bank udzielając kredytu danemu klientowi nalicza procent od takiej sumy. Jest to dodatkowa suma, którą klient będzie musiał zapłacić. Stanowi formę zarobku dla banku, który zarabia na tym, że pożycza klientom pieniądze.

Stopa realna

To stopa równoważąca podaż i popyt na rynku kapitałowym. Realną stopę procentową uzyskuje się po odjęciu inflacji.

Stopy procentowe banku centralnego

To podstawowe narzędzie polityki monetarnej polskiego banku centralnego, który reguluje ilość pieniędzy na polskim rynku. Określając stopy procentowe, NBP jednocześnie wpływa na oprocentowanie kredytów i depozytów. Można wyróżnić następujące stopy procentowe: referencyjne, lombardowe, depozytowe, redyskontowe, dyskonta weksli.

T

Token

To specjalny generator kodów, który umożliwia uwierzytelnianie transakcji internetowych, w tym transakcji bankowych. Generuje on ciąg cyfr wykorzystując dwa parametry: jeden stały dostosowany do danego typu urządzenia i drugi zmienny, który wprowadzany jest przy użyciu klawiatury lub jest wczytywany na ekranie. Urządzenie pozwala na generowanie kodów jednorazowych.

Transza kredytowa

Specjalny rachunek bankowy otwierany na życzenie klienta zaciągającego kredyt w transzach, czyli określonych częściach. Każda spłata wykorzystanej części kredytu daje możliwość ponownego jej wykorzystania. Kredyt można wykorzystać w całości lub w pewnej części, która zostaje określona przez procentowo przez bank.

W

WIBID

Czyli Warsaw Interbank Bid Rate. Jest to referencyjna wysokość oprocentowania lokat na polskim rynku międzybankowym. Podawana jest średnia arytmetyczna wielkości oprocentowania oferowanego przez banki w Polsce. Stawka WIBID ma charakter transakcyjny. Proces wyznaczania tych składek jest regulowany przez Regulamin Fixingu.

WIBOR

Czyli Warsaw Interbank Offerend Rate. Jest to referencyjna wysokość oprocentowania na polskim rynku międzybankowym. Podawana jest średnia arytmetyczna wysokości oprocentowania oferowanego przez banki w Polsce, po odrzuceniu wszystkich wielkości skrajnych. Ma charakter transakcyjny. Proces wyznaczania tych składek jest regulowany przez Regulamin Fixingu.

Z

Zdolność kredytowa

To zdolność osoby ubiegającej się o kredyt do jego spłaty w wyznaczonym w umowie kredytowej terminie. Określa się ją na podstawie wysokości dochodów kredytobiorcy, źródła uzyskiwania tych dochodów, aktualnych obciążeń kredytowych, wysokości i rodzaju kredytu, rodzaju rat, dotychczasowej historii kredytowej, wieku kredytobiorcy, liczby osób w gospodarstwie domowym.

Zlecenie stałe

To polecenie przelewu zlecone bankowi. Zadaniem banku jest pobranie z naszego rachunku określonej sumy i przelanie jej na wyznaczone konto w regularnych odstępach czasu. Mogą to być stałe płatności lub zróżnicowane. Coraz więcej osób decyduje się na zlecenia stałe za rachunki, na przykład za Internet, telefon lub prąd. Dzięki temu, nie muszą pamiętać o płatności za bieżące sprawy.